ابوتراب یعنی چه و چرا به حضرت علی لقب ابوتراب داده شده؟

 ابو تراب به معناى پدر خاك ، یا دمساز خاك ، یا پدر و رئیس خاكیان است .

این لقب از محبوب‌ترین القاب در نزد امام علی علیه السلام و یكی از زیباترین القاب آن حضرت به شمار می‌آید .
ابوتراب یعنی چه و چرا به حضرت علی لقب ابوتراب داده شده؟
شیخ علاء الدین سكتوارى در محاضرة الأوائل ( ص 113 ) گوید : نخستین كسى كه به كنیه ( ابو تراب ) نامیده شد على بن ابى طالب رضى الله عنه است ، این كنیه را رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم به او داد آن گاه كه دید او بر روى زمین خوابیده و خاك بر پهلوى او نشسته است ، از روى لطف و مهربانى به او فرمود :

برخیز اى ابو تراب .

ali jan
و این محبوب ترین القاب او به شمار مى رفت ، و از آن پس ، به بركت نفس محمدى این كرامتى براى او گردید ، زیرا خاك خبرهاى گذشته و آینده تا روز قیامت را براى او باز مى گفت . این را بفهم كه رازى است بى پرده .الغدیر - الشیخ الأمینی - ج 6 - ص 337 – 338

عبایة بن ربعى گوید : به عبد الله بن عباس گفتم : رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم از چه رو على علیه السلام را ابو تراب نامید ؟ گفت : از آن رو كه على علیه السلام صاحب زمین و حجت خدا بر اهل آن پس از رسول خداست ، و بقاى زمین و آرامش آن به او است ، و از رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم شنیدم مى فرمود : چون روز قیامت شود و شخص كافر پاداش و نزدیكى و كرامتى را كه خداى متعال براى شیعیان على آماده نموده ببیند گوید : ( اى كاش من ترابى بودم ) یعنى كاش از شیعیان على ( ابو تراب ) بودم . و این است معناى این آیه كه كافر گوید : كاش من تراب ( خاك ) بودم .علل الشرائع - الشیخ الصدوق - ج 1 - ص 156 .

علامه مجلسى رحمه الله در بیان این جمله گوید :

ممكن است ذكر آیه در اینجا براى بیان علت دیگرى در نامگذارى آن حضرت به ابو تراب باشد ، زیرا شیعیان او به جهت تذلل بیش از اندازه و تسلیم بودن در برابر فرمانهاى حضرتش تراب نامیده شده اند ؛ چنان كه در آیه كریمه آمده - و چون آن حضرت صاحب و پیشوا و زمامدار آنهاست ابو تراب نام گرفته است . بحار الأنوار - العلامة المجلسی - ج 35 - ص 51 .

در این كه پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلم در چه زمانی این لقب مبارك را به امیر المؤمنین علیه السلام داده است ، روایات متفاوتی نقل شده است . برخی از آن‌ها حاكی از آن است كه این لقب در جمادی الأول یا جمادی الثانی سال دوم هجرت در غزوۀ العشیره به آن حضرت داده شده است . در برخی دیگر آمده است كه در یوم التآخی ؛ یعنی روزی كه پیامبر اسلام بین همۀ مسلمان عقد برادری بست و از بین تمام مردم علی را برای خود برگزید ، به او داده شده است .

البته این روایات هیچ تعارضی باهم ندارند ؛ چرا كه ممكن است پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلم در موارد متعدد بارها و بارها آن را تكرار كرده باشد .

برای تحقیق بیشتر در این باره می‌توانید به كتاب الغدیر علامۀ امینی رحمت الله علیه ، ج 6 - ص 334 – 338 مراجعه كنید .

منبع: غدیر خم


برچسب ها :
علامه مجلسى رحمه الله. ,  ابوتراب.ابوتراب یعنی چه و چرا به حضرت علی لقب ابوتراب داده شده؟ ,  معناى پدر خاك. ,  كاش از شیعیان على.رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم ,